ขึ้น

ไปสู่เบื้องบน เบื้องสูง หรือเบื้องหน้า, ไปสู่เบื้องที่ถือว่าตรงข้ามกับลง

เขยิบชั้นหรือตำแหน่งฐานะสูงขึ้นไปกว่าเดิม เช่น จบชั้นประถม ขึ้นชั้นมัธยม มีฝีมือขึ้นชั้นครู

เพิ่มหรือทำให้เพิ่ม เช่น ขึ้นราคา ขึ้นภาษี ขึ้นค่าตัว ราคาขึ้น ภาษีขึ้น

เริ่ม เช่น ขึ้นหนุ่ม ขึ้นบรรทัดใหม่

เอาเข้าไว้เป็นหลักฐาน เช่น ขึ้นทะเบียน ขึ้นทำเนียบ

เกิด, มี, เช่น ฝีขึ้น สนิมขึ้น

นิยมนับถือ, เลื่อมใส, เช่น อาจารย์คนนี้มีคนขึ้นมาก

อยู่ในสังกัด เช่น กรมศิลปากรขึ้นกับกระทรวงวัฒนธรรม

อืดพอง เช่น ศพขึ้น ท้องขึ้น

ฟู เช่น แป้งขนมตาลขึ้น

แรกปรากฏจากขอบฟ้า เช่น ตะวันขึ้น

งอก เช่น ต้นไม้ขึ้น

มีโชค จะทำอะไรก็ประสบผล เช่น มือขึ้น ชะตาขึ้น

ก่ง เช่น ขึ้นธนู

ขึง เช่น ขึ้นกลอง ขึ้นฆ้อง

เริ่มเดินหมากตัวนั้น ๆ เป็นครั้งแรก ใช้ในการเล่นหมากรุกเป็นต้น เช่น ขึ้นขุน ขึ้นโคน

ทำให้เป็นรูปร่าง เช่น ขึ้นรูป ขึ้นกระบุง

เอาเช็คเป็นต้นไปขอรับเป็นตัวเงินจากธนาคาร เรียกว่า ขึ้นเงิน

เอาเข้าเก็บไว้ เช่น ขึ้นคลัง

ปาก

แล่นไปตามทางจากใต้ไปเหนือ เช่น รถขึ้น ขาขึ้น.

ข้างขึ้น เช่น ขึ้นคํ่าหนึ่ง ขึ้น ๒ คํ่า.

ใช้ประกอบคำอื่นเพื่อเน้นความให้เด่นหรือให้ชัดแจ้งกว่าเดิม เช่น เกิดขึ้น เป็นขึ้น สวยขึ้น สูงขึ้น

เป็นคำประกอบท้าย หมายความว่า มากกว่าเดิม เช่น ดีขึ้น เร็วขึ้น อ้วนขึ้น

เป็นไปตามคำที่ยอหรือยุเป็นต้น เช่น ยกขึ้น ยุขึ้น หนุนขึ้น

ดูสวยกว่าตัวจริง เช่น แต่งตัวขึ้น ถ่ายรูปขึ้น

มีเหตุผลสมควร เช่น ฟังขึ้น, ถ้าใช้ในความปฏิเสธ เช่น เถียงไม่ขึ้น หมายความว่า เถียงไม่ชนะ.

• ascend 
• mount 
• climb 
• rise 
• go up 

• go up in price
• up
• elevate 
• raise 
• increase 

• get on
• get in
• take 
• board 

• grow 
• get taller

• come out 
• be up
• happen 
• come into being

• be under 
• be dependent on 
• hinge on
• be affiliated with 
• depend on 

• up
• more